به منظور تبادل نظر
 

آمار جمعیتی :

تعداد کل جمعیت استان بر اساس آمار سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ تعداد ۵٬۵۹۳٬۰۷۹ نفر بوده که شامل ۲٬۸۰۹٬۴۱۹ نفر مرد و ۲٬۷۸۳٬۶۶۰ نفر زن بوده‌است. تعداد خانوارهای این استان نیز ۱٬۴۲۷٬۵۰۵ خانوار بوده‌است.

 مردم مشهد :

جمعیت : ۲٬۴۱۰٬۸۰۰ نفر

تراکم جمعیت : ۱۱٬۸۹۹ نفر بر کیلومتر مربع

زبان های گفتاری : فارسی

مذهب : شیعه

جغرافیای طبیعی :

مساحت : 204 کیلومتر مربع

ارتفاع از سطح دریا : 979 متر

آب و هوا :

میانگین دمای سالانه : 14 درجه

بارش سالانه : 241 میلی متر

روزهای یخبندان سالانه : 89 روز

سوغات : زعفران

مشهد شهری در شمال شرقی ایران و مرکز استان خراسان رضوی است. این شهر با ۲٬۴۱۰٬۸۰۰ میلیون نفر جمعیت، دومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران است. وجود حرم امام رضا، هشتمین امام مذهب شیعه، در این شهر، سالانه بیش از ۱۳ میلیون زائر را به مشهد می‌کشاند.

تاریخچه :

حوضهٔ رودخانهٔ کشف‌رود که شهر مشهد در آن قرار دارد، به خاطر شرایط مناسب طبیعی، از پیش از اسلام به عنوان یکی از مناطق مورد توجه برای سکونت در خراسان به حساب می‌آمد. این منطقه ابتدا مسکن اقوام غیرآریائی بود. در نزدیکی شهر فعلی مشهد شهری بنام توس وجود داشته‌است. در اسطوره‌‌های ایرانی بنای اصلی شهر توس را به جمشید و تجدید بنای آن را به توس، پهلوان و سپهسالار ایرانی نسبت می‌دهند. توس در زمان خلافت عثمان به‌طور کامل توسط اعراب فتح شد. در دورهٔ اسلامی این منطقه بخشی از ولایت توس به مرکزیت شهر تابران بود که آبادی‌های سناباد و نوقان که بخشی از مشهد کنونی هستند را نیز در بر می‌گرفت.

در دوران حکومت هارون عباسی، حمید بن قحطبه طائی والی خراسان بود که کاخی در باغی واقع در ۱٫۵ کیلومتری سناباد داشت. در بهار سال ۱۹۳ هجری قمری، هارون که برای سرکوب شورشی عازم سمرقند بود، در نوقان بیمار شد و بنا به وصیتش او را در آن باغ دفن کردند. چند سال بعد در دوران خلافت مامون، در ۲۰۲ هجری قمری، امام رضا که پس از یک سال اقامت در مرو عازم بغداد بود، در منزل امیر سناباد مسموم شد و مامون پیکر او را نزدیک قبر هارون به خاک سپرد. از آن پس آن نقطه «مشهد الرضا» به معنی «محل شهادت رضا» و به اختصار مشهد نام گرفت.

پس از حملهٔ مغولان مردم شهر ویران‌شدهٔ توس به مشهد مهاجرت کردند و شهر توسعه پیدا کرد. مشهد در زمان حکومت نادرشاه افشار به عنوان پایتخت ایران انتخاب شد.

شهر مشهد مرکز استان خراسان رضوی با ۲۰۴ کیلومتر مربع مساحت، در شمال شرق ایران و در طول جغرافیایی ۵۹ درجه و ۱۵ دقیقه تا ۶۰ درجه و ۳۶ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۷ درجه و ۸ دقیقه و در حوضه آبریز کشف رود، بین رشته کوه‌های بینالود و هزار مسجد واقع است. ارتفاع شهر از سطح دریا ۹۸۵ متر و فاصله آن از تهران ۹۶۶ کیلومتر است.

ییلاقات اطراف مشهد، به خصوص شاندیز و طرقبه، زشک ، نغندر، جاغرق، کوهسنگی، پارک جنگلی وکیل‌آباد و بوستان ملت و آبشار اخلمد از جملهٔ مکان‌های تفریحی مورد توجه گردشگران هستند.

اقتصاد :

صنایع

صنایع غذایی، نساجی، شیمیایی و کانی غیرفلزی و صنایع قطعه سازی وفولاد کشاورزی از عمده‌ترین صنایع مشهد محسوب می‌شوند.مشهد دومین قطب تولید خودرو در ایران می‌باشد.

باغهای ثبت شده در فهرست آثار ملی:

1.      باغ و مقبره حسام الدوله - استان خراسان - شهرستان بیرجند

2.      باغ رحیم آباد (باغ و عمارت و ملحقات) - استان خراسان - شهرستان بیرجند

3.      باغ شوکت آباد و مستحدثات آن - استان خراسان - شهرستان بیرجند

4.      باغ بهلگرد - - استان خراسان - شهرستان بیرجند

5.      باغ و کوشک امیرآباد - استان خراسان - شهرستان بیرجند

6.       باغ نشاط (تقی آباد) - استان خراسان - شهرستان بیرجند

7.      باغ اسکویی - استان خراسان - شهرستان بیرجند

8.      باغ سرای مند - استان خراسان - شهرستان بیرجند

باغ ایرانی به عنوان یک ساختار کامل، بیانگر رابطۀ تنگاتنگ میان بستر فرهنگی و طبیعی است و نشانه‌ای از سازگار نمودن و هم سو کردن نیازهای انسان و طبیعت است. در گذشته باغ ایرانی بروز توان نهفتۀ محیط و ادراک پیچیدگی‌های آن بود. خالق باغ با اتکا به دانش تجربی خود فضایی را ایجاد می‌کرد که باعث بقاء و پویایی بستر طبیعی می‌شد.

 استان خراسان رضوی دارای دو باغ مشهور :

  1. باغ کلات نادری
  2. باغ قدمگاه نیشاپور

 

سطح و میزان تولید محصولات باغی استان خراسان در سال های 1375 تا 76 به شرح ذیل است :

نوع زراعت

سطح زیر کشت ( هکتار)

مقدار تولید (تن)

نهال

بارور

آلبالو

344

1360

5094

گیلاس

1229

4116

23525

گوجه

73

544

2649

آلو

247

3312

14389

هلو

220

1271

8341

شفتالو

45

209

1246

زردآلو

594

3394

17314

قیسی

24

91

232

شلیل

19

103

487

آلو قطره طلا

52

80

628

به

60

413

3128

انجیر آبی

56

398

1391

انجیر دیم

7

80

128

زرشک

601

5062

7035

گردو

1211

2551

6637

بادام آبی

2932

3394

4552

بادام دیم

9060

23834

9691

پسته آبی

6897

7712

8633

پسته دیم

0

17000

136

 

ادامه جدول

نوع زراعت

سطح زیر کشت ( هکتار)

مقدار تولید (تن)

نهال

بارور

خرما

333

620

2400

سنجد

16

122

174

عناب

138

371

723

سیب

1537

22517

229189

گلابی

249

3810

34524

انار

717

7053

73188

انگور آبی

2514

29295

330233

انگور دیم

3246

11573

26919

انواع توت درختی

142

1341

7209

توتستان برای نوغان

182

1358

7505

توت فرنگی

1

14

15

پرتقال

1

14

120

نارنگی

0

2

15

نارنج

5

22

182

لیمو شیرین

0

5

26

خرمالو

5

0

2

زالزالک دیم

0

2

2

سماق دیم

151

555

494

فندق

0

1

1

گلستان

0

45

90

تمشک

0

3

1

 

در گزارش جهاد کشاورزی شهرستان کاشمر در تاریخ 28/11/86 آمده است :

شهرستان کاشمر یکی  از شهرستانهای خراسان رضوی است که درفاصله 220 کیلومتری جنوب غربی مشهد و در حاشیه دشت کویر واقع است شغل اصلی مردم کشاورزی ، باغداری و دامداری است. این شهرستان با 26830 هکتار محصولات باغی اعم از آبی و دیم به عنوان یک شهر باغبانی محسوب می گردد که بیش از 24 محصول باغی درشهرستان وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند از بادام دیم 15850 هکتار، بادام آبی 1200 هکتار، انگور 3306 هکتار، زعفران 4400 هکتار، انار 193 هکتار و سایر محصولات باغی شامل میوه های دانه دار و هسته دار وخشک 1881 هکتار می باشد.

شایان ذکر است که در 10 رقم محصول باغی دارای رتبه اول تا دهم درسطح استان از لحاظ سطح زیرکشت و یا عملکرد در واحد سطح می باشیم که به عنوان مثال از لحاظ تولید در بادام دیم رتبه اول با 2550 تن وآلبالو وگیلاس به ترتیب با 1317 تن و 238 تن رتبه دوم و انگور با 62900 تن و بادام آبی با 747 تن رتبه سوم استان را دارا هست و از لحاظ سطح زیرکشت نیز بادام دیم با15850 هکتار رتبه اول و ریواس با 152 هکتار رتبه دوم و زعفران با 4400 هکتار و انگور آبی با 3306 هکتار رتبه سوم و بادام آبی با 1200 هکتار رتبه چهارم و هلو با 76 هکتار رتبه پنجم وآلو با 293 هکتار و شلیل با 14 هکتار دارای رتبه ششم وگیلاس با 128 هکتار رتبه هفتم و آلبالو با 45 هکتار رتبه هشتم و نهایتاً گردو با 165 هکتار رتبه دهم استان به این شهرستان اختصاص دارد .

قابل ذکراست که درسالهای اخیر نیز به جهت اهمیت آب و فارغ التحصیلان علاقه مند به کشت های گلخانه ای بیش از 30000 متر مربع گلخانه سبزی وصیفی شامل گوجه و خیار در شهرستان مشغول فعالیت وتولید می باشند و تعدادی از افراد علاقه مند نیز در پرورش و تولید قارچ دکمه ای و صدفی درحال فعالیت هستند.

سه محصول بادام، انگور وزعفران درشهرستان نقش اساسی از لحاظ اقتصاد خانواده را دارا هستند که باتوجه به  17050 هکتار بادام آبی ودیم درسطح کشور منطقه ای بی نظیر ومنحصربه فردمی باشد که بامتوسط تولید 250 کیلوگرم درهکتار بالغ بر 5/4262 تن تولید بادام منطقه بوده که علاوه برنقش اقتصادی بادام از نظر اشتغالزایی نیز بسیارحائزاهمیت می باشد.

انگور نیز باسطح 3306 هکتار وبامتوسط تولید 19 تن حدود 62900 تن انگور تولید که حدود 20% به مصرف تازه خوری والباقی به کشمش تبدیل که حدود 14500 تن کشمش سبز ودودی دست رنج کشاورزان است که متاسفانه به دلیل پایین بودن قیمتها واعلام نرخ خرید تضمینی زیرقیمت تمام شده محصول برای کشاورز مشکلات ومضلات زیادی برای باغداران انگور شهرستان به وجود آمده که امیداست باپیگیری های صورت گرفته وضعیت قیمت محصول کشمش افزایش یابد چراکه این محصول به عنوان یک محصول صادراتی به سایرکشورهای آسیای شرقی وتعدادی ازکشورهای اروپایی نیز صادرمی گردد.

زعفران نیزازمحصولات عمده شهرستان بوده  که درسالهای اخیر باتوجه به افزایش قیمت وبارندگی های مناسب وتوجه بیشتر کشاورزان به رعایت نکات فنی دربحث زعفران عمدتا کشاورزان اقدام به کندن پیازهای باعمر بالا وکشت پیاز جدید دراراضی نموده اند کهپیش بینی می گردد درسال جاری حدود 5/8 تن زعفران پوشال درشهرستان تولیدگردد . سایرمحصولات باغی از جمله انار نیز جزومحصولات صادراتی بوده که ارقام خزر وشیشه کپ به کشورهای کره وژاپن نیز صادر می گردد وباتوجه به قیمت بالا ومناسب انار درسالهای اخیر باغداران اقدام به کشت انار می نمایند که درسال جاری با راه اندازی کارخانه کنسانتره انار درشهرستان انارهای درجه 2 و3 نیز قابل بهره برداری بوده وآب انار تهیه شده درکارخانه جهت بسته بندی به استان آذربایجان حمل وبه خارج از کشور صادر می گردد ودرحال حاضرمجتمع گلخانه ای شهرستان جهت50 نفر فارغ التحصیل بخش کشاورزی درحال راه اندازی می باشد که به همین منظور ضمن جذب 50 نفر آب وزمین مورد نیاز نیز مجتمع تهیه گردیده ومجتمع درشرف تاسیس می باشد.

از سویی با توجه به وجود خشکسالی در کشور و بالتبع در استان خراسان رضوی فرماندار گناباد یکی از شهرستان های استان خراسان رضوی در کار گروه آب ـ خاک کشاورزی و منابع طبیعی در هشتم اردیبهشت ماه 1387 اعلام کرد:

وضعیت خشکسالی دراین شهرستان بحرانی است و مبالغی هم که تاکنون برای جبران خسارات سرمازدگی وخشکسالی تصویب شده کفاف یک استان را هم نمی کند.

مهندس صفایی افزود: امسال درتمام استانهای کشور خشکسالی مشهود است به طوری که از 30 استان کشور در6 استان خشکسالی شدید 8 استان ضعیف و16 استان خشکسالی متوسط دارند و متاسفانه استان خراسان رضوی هم درردیف استانهای ضعیف قرار دارد که این امربایستی بازنگری شود.

فرمانداری گناباد تصریح کرد منابع آبی شهرستان محدود است وباید به سمت کشت های کم آب برویم همانطور که گذشتگان ما ابتکار را انجام داده اند.

وی بهترین راه کمک به کشاورزان ودامداران خسارت دیده را از طریق بیمه محصولات عنوان کرد وگفت : ضعف بیمه محصولات کشاورزی بایستی نهادینه شود وکشاورزان محصولات خود را بیمه نمایند ودرغیراین صورت امکان پرداخت خسارت نیست .مدیرگروه اعتباری بانک کشاورزی شعب جنوب خراسان رضوی هم دراین جلسه گفت : هم اکنون بیش از 90 محصول عمده کشاورزی تحت پوشش بیمه هستند وسیاست های دولت این است که محصولاتی که تحت پوشش بیمه قراردارند را از زیرچتر حمایت صندوق کمک به خسارت دیدگان خارج نمایند.

مهندس نظرزاده افزود:درسال 1384 -55 درصد کل حق بیمه محصولات کشاورزی توسط دولت پرداخت شد اما این رقم درسال گذشته به 44 درصد کاهش یافته وهمچنان ادامه دارد واین به معنی کاهش کمک دولت به صندوق بیمه است ، بنابراین بهترین راه کمک به کشاورزان ودامداران خسارت دیده بیمه نمودن محصولات است .اما با همین وضعیت شاهد کاهش سطح بیمه محصولات هستیم .

وی عمده دلایل کاهش سطح بیمه ها را کاهش سطح زیرکشت برخی محصولات و بالارفتن نرخ حق بیمه عنوان کرد وگفت :این عوامل نبایستی باعث عدم بیمه نمودن شود زیراغرامت دریک سال پرداخت می شود ودرسال دیگرچنانچه پارامترهای پرداخت خسارت اتفاق نیافتد پرداخت نمی گردد.

وی گفت درسال گذشته بالغ بریک میلیارد و188 میلیون تومان خسارت برای 5 محصول جو، پسته ، پنبه ، کلزا وگردوپرداخت شده است .

رئیس اداره هواشناسی گناباد هم با ارائه آمارواطلاعاتی گفت طبق آمارهای موجود بی سابقه ترین سرما در50 سال گذشته درزمستان گذشته اتفاق افتاد به طوری که بیش از 53 روز دمای زیرصفررا درشهرستان داشته ایم .

مهندس شیبانی افزود دربحث خشکسالی هم در20 سال گذشته کمترین بارندگی حادث شده به طوری که درسال زراعی جاری حدود 8/69 میلی متر تاکنون بارندگی داشته ایم واین درمحاسبات هواشناسی spi خشکسالی شدیدرا برای منطقه گناباد نشان می دهد .که بایستی تدابیری اندیشیده شود .

مدیرجهادکشاورزی گناباد هم خسارات وارده به کشاورزان ودامداران را براثرسرما وخشکسالی جاری بسیارسنگین عنوان کرد وگفت :100 درصد باغات انار، 35 درصد باغات پسته و35 درصد محصول زعفران خسارات دیده اند.همچنین به محصول انگور100 درصد وگدو95 درصد خسارت وارده شده است .

مهندس احمد نژاد جمع کل خسارت وارده به بخش های کشاورزی ودامداری شهرستان را بالغ بر375 میلیارد و219 میلیون ریال ذکرکرد وگفت : تامین اعتبار بلاعوض – تسهیلات کم بهره تصویب بخشودگی سود وکارمزد تسهیلات وتمدید مهلت بازپرداخت وامهای خسارت دیدگان تامین یارانه علوفه وتامین حق بیمه سهم دامداربه صورت موقت توسط دولت برای تحقق بیمه همگانی وام می تواند تا
اندازه ای برای جبران خسارت وارده موثرباشد

 اجرای سیستم آبیاری بارانی به روش center pivot دراراضی شرکت کشت وصنعت آستان قدس سرخس

نظربه اینکه کشور ایران درمنطقه خشک جهان واقع گردیده وباتوجه به خشکسالیهای چندساله اخیر ونیز با توجه به اهمیت خودکفایی درتولیدات محصولات زراعی ونیز باعنایت به اینکه بیش از 90 درصد آب استحصالی ومصرفی کشور دربخش کشاورزی باشد و نیز راندمان پایین آبیاری درکشور، استفاده بهینه از آب و نهایتاً بهره برداری از  سیستم های نوین آبیاری به ویژه روشهای آبیاری تحت فشار ضروری می باشد.

به صورتی که از روش غرقابی که راندمان حدود سی درصد می باشد بااجرای روش آبیاری بارانی راندمان به بالای 75 درصد می رسد. مدیریت جهادکشاورزی شهرستان سرخس پیروسیاستهای دولت خدمتگزار نسبت به اجرای این سیستم ها درسطح شهرستان اقدام کرده که ازمهمترین ونمونه خوب این طرحهای اجرای سیستم آبیاری بارانی روش به center pivot دراراضی شرکت کشت وصنعت آستان قدس سرخس درسطحی بالغ بر 214 هکتار درمنطقه جنگل با برآورد ریالی حدود 5800000000 ریال می باشد. اجرای این طرح ضمن افزایش سطح زیرکشت به حدود دو برابر باعث صرفه جویی آب به میزان 40 درصد ، کاهش هزینه ای آبیاری وایجاد اشتغال در این اراضی گردیده است.

خاطرنشان می گردد درحال حاضر هفت دستگاه ماشین آبیاری center pivotدرحال کاردراین پروژه می باشد. ارائه شده در تاریخ 11/10/1387

منابع آبی استان

در استان خراسان رضوی چهار رودخانه ی آب شیرین به نام های رود اترک ، کشف رود ، رود درونگر و رود زنگلانلو عمده ترین منابع آب را تشکیل می دهند. جز آن، چشمه سارها، قناتها و چاه های عمیق و نیمه عمیق بخش بزرگی از آب مصرفی بخش کشاورزی و بخش صنعت و مصارف شهری را تامین می کنند.

به منظور بهره گیری بهینه از منابع آبی استان، سدهایی نیز ساخته شده است که مهمترین آنها عبارتند از سد کارده و سد طرق در شهرستان مشهد و سد شهید یعقوبی در شهرستان تربت حیدریه و سد دوستی در مرز ایران و ترکمنستان.

منابع:

فرهنگ جغرافیای آبادی های کشور سال 1384 ، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ، مذاکره با دوستان ، مطبوعات

  نوشته شده در  چهارشنبه 1387/12/14ساعت 5:56  توسط رضا  | 
 
  POWERED BY BLOGFA.COM